وضعیت عقل، دین و علم در عصر پست مدرن و ملاحظات آن در تربیت معنوی با رویکرد انسانشناسانه

نویسندگان

دانشگاه پیام نور

چکیده

در این پژوهش که با راهبرد کیفی به صورت کتابخانه‌ای و با روش توصیفی و تحلیلی انجام شده، نخست سیر تاریخی سه مفهوم عقل، دین و علم در چهار دورۀ قبل از قرون وسطی، دورۀ میانه، دورۀ مدرنیسم و پست مدرنیسم بررسی شده است؛ سپس تأثیرات، ملاحظات و مداخلات تربیتی این سه ابر مفهوم در حوزۀ گستردۀ معنویت مورد مداقه قرار گرفته و با تأکید بر انسانشناسی پست‌مدرنی به وضعیت تربیت معنوی در عصر حاضر پرداخته شده است. نتایج تحقیق حاکی است رویارویی انسان پست مدرن با مقولۀ معنویت فارغ از اتصال و اتکای معرفتی و وجودی به این مفاهیم است؛ زیرا انسانشناسی پست‌مدرنی ماهیتی را برای انسان درنظر می‌گیرد که طبق آن غایت و روش معنویت نیز همچون ذات انسانی ماهیت سیال دارد و تناقض‌پذیر است.

کلیدواژه‌ها


  1. آمسترانگ، کرن (1382). خداشناسی از ابراهیم تا کنون. ترجمه محسن سپهر. تهران: انتشارت مرکز.
  2. اسمیت، هیوستون (1381). اهمیت دینی پساتجدد گرایی: یک جوابیه، سیری در سپهر جان. مقالات و مقولاتی در معنویت. ترجمه مصطفی ملکیان. تهران: انتشارات نگاه معاصر.
  3. ارسطو (1363). طبیعیات. ترجمه مهدی فرشاد. تهران: انتشارات امیرکبیر.
  4. افلاطون (1386). جمهوری. ترجمه فؤاد روحانی. تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.
  5. الطویل، توفیق (1383). تاریخچه کشمکش عقل و دین. ترجمه علی فتحی لقمان. شیراز: انتشارات نوید.
  6. اگر، مارتین (1388). علائق علم و مشکلات تعلیم و تربیت. دیدگاه‌های جدید در فلسفۀ تعلیم و تربیت. ترجمه خسرو باقری. تهران: انتشارات علم.
  7. باربور، ایان (1384). علم و دین. ترجمه بهاء الدین خرمشاهی. تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
  8. پوپر، کارل (1392). حدس‌ها و ابطال‌ها. ترجمه رحمت‌اله جباری. تهران: شرکت سهامی انتشار.
  9. تیلیش، پاول (1376). الهیات فرهنگ. ترجمه مراد فرهاد پور و فضل‌الله پاک نژاد. تهران: انتشارات طرح نو.
  10. تیلور، مارک سی (1381). سرگردانی یک نا الهیات پست‌مدرن. ترجمه ابوالقاسم شکری. از مدرنیسم تا پست مدرنیسم. (مجموعه مقالات). لارنس کهون. تهران: انتشارات نی.
  11. جرج، سوزان (1390). دین و تکنولوژی در قرن بیست ‌و یکم. تهران: انتشارات پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات.
  12. چالمرز، آلن اف (1390). چیستی علم ـ درآمدی بر مکاتب علم شناسی فلسفی. ترجمه سعید زیبا کلام. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
  13. حسن، ایهاب (1381). پست‌مدرنیسم کتابنامه‌ای نقدگونه. ترجمه مهتاب ملکوتی. از مدرنیسم تا پست مدرنیسم. (مجموعه مقالات). لارنس کهون. تهران: انتشارات نی.
  14. دریدا، ژاک (1381الف). مواضع. ترجمه پیام یزدانجو. تهران: انتشارات مرکز.
  15. دریدا، ژاک (1381ب). پایان کتاب و آغاز نوشتار. ترجمه نیکو سرخوش و افشین جهاندیده. از مدرنیسم تا پست مدرنیسم. (مجموعه مقالات). لارنس کهون. تهران: انتشارات نی.
  16. دکارت، رنه (1372). قواعد هدایت ذهن. ترجمه منوچهر صانعی. تهران: انتشارات دانشگاه شهید بهشتی.
  17. دورانت، ویلیام جیمز (1372). تاریخ تمدن (یونان باستان). ترجمه احمد آرام. تهران: سازمان انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی.
  18. رشیدیان، عبدالکریم (1393). فرهنگ پست مدرن. تهران: انتشارات نی.
  19. ژیلسون، اتین (1371). عقل و وحی در قرون وسطی. ترجمه شهرام پازوکی. تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
  20. سوسور، فردینان دو (1381). برگرفته‌ای از درس زبان‌شناسی عمومی. ترجمه مهتاب بلوکی. از مدرنیسم تا پست مدرنیسم. (مجموعه مقالات). لارنس کهون. تهران: انتشارات نی.
  21. صدرالدین، محمدابن ابراهیم (1384). حکمت متعالیه در اسفار اربعه. ج سوم. ترجمه محمد خواجوی. تهران: انتشارات مولی.
  22. ضمیران، محمد (1379). ژاک دریدا و متافیزک حضور. تهران: انتشارات هرمس.
  23. فایرابند، پل (1375). بر ضد روش. مهدی قوام صفری. تهران: فکر روز.
  24. کالوزا، زنون (1393). تاریخ فلسفه راتلج. فلسفۀ سده‌های میانه. ج سوم. ویراستار جان مارنبون. ترجمۀ حسن مرتضوی. تهران: انتشارات چشمه.
  25. کپیوتو. جان.دی (1388). اینک دین. ترجمه مرضیه سلیمانی. تهران: انتشارات علم.
  26. گریفین، دیوید ری (1381). خدا و دین در جهان پست‌مدرن. ترجمه حمیدرضا آیت‌اللهی. تهران: انتشارات آفتاب توسعه.
  27. گلشنی، مهدی (1379)، علم و دین و معنویت در آستانه قرن بیست و یکم. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
  28. گنجی، اکبر (1375). سنت، مدرنیته، پست‌مدرن. گفتگوی اکبر گنجی با داریوش آشوری، حسین بشیریه، رضا داوری اردکانی، موسی غنی نژاد. تهران: انتشارات صراط.
  29. لیندبرگ، دیوید (1394). سرآغازهای علم در غرب. ترجمه فریدون بدره‌ای. تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.
  30. لیوتار، فرانسوا (1394). پدیده شناسی. ترجمه عبدالکریم رشیدیان. تهران: نشر نی.
  31. مطهری، مرتضی (1394). تعلیم و تربیت در اسلام. مجموعه آثار. ج 22. تهران: انتشارات صدرا.
  32. ملکیان، مصطفی (1386). دین، معنویت و روشنفکری دینی. تهران: انتشارات پایان.
  33. میجلی، ماری (1380). افسانه نجات بخشی علم. ترجمه عبدالکریم گواهی. تهران: انتشارات تبیان.
  34. وارد، گلن (1393). پست مدرنیسم. ترجمه قادر فخر رنجبری و ابوذر کرمی. تهران: انتشارات ماهی.
  35. یماک، پتر (1395). تاریخ فلسفه راتلج، فلسفۀ سده‌های میانه. ج پنجم. ویراستار جان مارنبون. ترجمۀ حسن مرتضوی. تهران: انتشارات چشمه.
  36. Adam, J. M., M. J. Borel, C. Calame, Kiliani, (1990), Le Disscours anthropologiqe, paris, Meridiens Klincksieck
  37. Aristote,(1959),De L,ame (De animaa), Traduction nouvelle et notes par J.Tricot, Paris, J vrin
  38. Barnes, Barry and David Bloor,(1981), Relativism, rationalism and the sociology of knowledge. In Rationality and Relativism, dited by Martin Hollis and Steven Lukes. Oxford: Blackwell
  39. Derrida, Jacques, (1981), Positions, trans. Alan Bass, Chicago: University of Chicago Press
  40. Derrida, Jacques, (1992), Force of Low: The Mystical Foundation of Authority, in Deconstruction and the Possibility of Justice, New York Routledge
  41. Feyerabend, Paul,(1984), "Agaisnst Method," The Thetford Press, Ltd.
  42. Kuhn, Thomas. (1970), The structure of Scientific Rrvolution, 2nd ed, University of chicago Press, Chicago
  43. Long, Anthony Arthur and David Neil Sedley,(1987), (eds), The Hellenistic Philosophers, Cambridge, Cambridge University Press
  44. Lyotard, Jean Francois, (1984), The Postmodern Condition: A Repotr on Knowledge, trans. Geoff Brnnington and Brian Massumi, Manchester, manchester University Press
  45. Miller, John.P, (2010), Whole Child Education. Toronto: U of Toronto Press
  46. Oxford English Dictionary, (2006), Sixth edition,Oxford New York, Oxford University Press
  47. Plato,(1951), The Symposium, trans. W.Hamilton, Harmondsworth
  48. Vlastos, Gregory,(1975), Plato's Universe, Seattle: University of Washington Press
  49. Webster, Scott. (2004), An existential framework of spirituality, International Journal of Children’s Spirituality, VOL.9.N.1