هرزه‌نگاری: چالشی فراروی تربیت جنسی از دیدگاه اسلام

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه تعلیم‌و‌تربیت اسلامی دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه

2 دانشجوی دکتری تعلیم‌وتربیت اسلامی دانشگاه علامه طباطبائی(ره)

چکیده

هدف این پژوهش، بررسی هرزه‌نگاری به‌عنوان یکی از چالش­های تربیت جنسی در عصر فناوری اطلاعات و راهکارهای اسلام برای مقابله با آن است. برای دستیابی به هدف پژوهش، سه پرسش ذکر شده است: 1 ـ هرزه‌نگاری چیست و چه تأثیری روی افراد می­گذارد؟            2 ـ تربیت جنسی از دیدگاه اسلام چیست؟ 3 ـ دین براساس مضامین اسلامی برای پیشگیری از پدیده هرزه‌نگاری چه راهکارهایی را پیشنهاد می­کند؟ برای پاسخگویی به سؤالات پژوهش از روش توصیفی ـ تحلیلی استفاده شده است. یافته­های پژوهش نشان داد هرزه‌نگاری به‌عنوان نمایش تصویری و یا کلامی رفتارهای جنسی با هدف ارضای خواسته­های جنسی دیگران معرفی شده است. این پدیده، معمولاً به شکل­­های مختلف، ازجمله: عکس، داستان، فایل تصویری و انیمیشن‌های کوتاه در اینترنت وجود دارد و به ارضای غیرطبیعی جنسی جویندگان منجر می­شود. پورنوگرافی، چارچوبی را آماده می­سازد که فرد ازطریق تصاویر، فیلم­ها و داستان­های جنسی به تحریک و ارضای جنسی برسد. وب‌گاه‌های اینترنتی، قدیمی‌ترین و رایج‌ترین شکل دسترسی به هرزه‌نگاری در اینترنت محسوب می­شوند. سه عامل سهولت دسترسی، قیمت و گمنام‌ماندن، اینترنت را به یک نیروی قدرتمند در عرصه تمایلات جنسی تبدیل کرده است. هرزه‌نگاری دارای تأثیرات جسمی و روحی بسیاری است ازجمله: رفتار پرخاشگرانه، تکانش‌گری، خصومت به زنان، بی‌بندوباری، تجاوز جنسی، خشونت جنسی، تنوع‌طلبی، خیانت به همسر، ازبین‌رفتن حرمت جنسی محارم، احساس گناه همیشگی و ارتکاب جرائم جنسی علیه کودکان. در اسلام تربیت جنسی عبارت است از مجموعه اقدام­های تربیتی مربوط به غریزه جنسی، شامل هدایت، کنترل، تعدیل و ضابطه‌مند‌کردن غریزه­ جنسی که برای حفظ سلامت جسمی و روانی، عفت و پاکدامنی، شرافت و کرامت انسان به‌کار گرفته است. براساس یافته­های این پژوهش، روش­های پیشگیری از هرزه‌نگاری مطابق با مضامین اسلامی را می­توان در دو حوزه قرار داد: روش‌هایی که در حوزۀ مفهوم تقوای حضور قرار می‌گیرند و همچنین روش­هایی که در حوزۀ مفهوم تقوای پرهیز واقع می­شوند. راهکارهای مربوط به تقوا، عبارتند از: 1 ـ کنترل حواس، 2 ـ آگاه­سازی،  3 ـ عبرت‌آموزی، 4 ـ حیا و افزایش ایمان،                   5 ـ اعمال عبادی. راهکارهای مربوط به تقوای پرهیز، عبارتند از: 1 ـ غنی‌سازی اوقات فراغت، 2 ـ فراهم‌آوردن زمینه ازدواج، 3 ـ کنترل در دوستی­ها و معاشرت. 

کلیدواژه‌ها


اسلامی، حسین (1385). صحیفۀ کاملۀ سجادیّه. ترجمه عباس عزیزی. قم: انتشارات صلاة.

باقری، خسرو (1388). نگاهی دوباره به تربیت اسلامی. ج دوم. تهران: مؤسسه فرهنگی مدرسه برهان.

باقری، خسرو (1391). نگاهی دوباره به تربیت اسلامی. تهران: مؤسسه فرهنگی مدرسه برهان (انتشارات مدرسه).

باقری، خسرو؛ سجادیه، نرگس؛ توسلی، طیبه (1389). رویکردها و روش­های پژوهش در فلسفه تعلیم‌وتربیت. تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.

بن‌شاپ،  البرت (1384). پورنوگرافی در فضای مجازی. علوم سیاسی (سیاحت غرب). ش 26: 41 ـ 45.

پورخاتون، اعظم (1391). آسیب‌شناسی روانی ـ اجتماعی پورنوگرافی در اینترنت. نخستین کنگره ملی فضای مجازی و آسیب‌های اجتماعی نوپدید. تهران: وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی.

ثابت، حافظ (1379). درآمدی بر تربیت جنسی در نهج‌البلاغه. از سری مقالات برگزیده در همایش تربیت در سیره و کلام امام علی(ع)، کتاب چهارم از کتب تربیت اسلامی.

دویری، مروان ادیب (1389). روان درمانی و مشاوره با مسلمانان. ترجمۀ فرید براتی و افسانه صادقی. تهران: انتشارات رشد.

ربیعی، علی؛ رضانیا، آوات (1391). آسیب‌شناسی اینترنت و بحران اخلاقی در جوامع معاصر. فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری. س هفتم. ش 4: 63 ـ 70.

رهنما، اکبر؛ علیین، حمید؛ محمدی، حسین (1386). بررسی و تبیین مبانی، اصول و روش­های تربیت جنسی باتأکیدبر دیدگاه اسلام. دوماهنامه علمی ـ پژوهشی دانشور رفتار دانشگاه شاهد. س 14. دوره جدید. ش 24: 97 ـ 110.

شریعتمداری، علی (1393). تعلیم‌وتربیت اسلامی. چ بیست‌وپنجم. تهران: انتشارات امیرکبیر.

شریفی، احمدحسین (1391). اخلاق و سبک زندگی. قم: دفتر نشر معارف.

صفایی مقدم، مسعود (1388). مبانی تربیت از نگاه امام سجاد(ع). چ دوم. اهواز: نشر رسش.

فاضل‌قانع، حمید (1392). سبک زندگی براساس آموزه­های اسلامی (با رویکرد رسانه­ای). قم: صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران، مرکز پژوهش­های اسلامی.

فرمهینی فراهانی، محسن (1385). درآمدی بر تربیت جنسی در متون دینی اسلام. فصلنامه پژوهش‌های تربیت اسلامی. ش 3: 141 ـ 178.

فرمهینی فراهانی، محسن (1383). بررسی محتوای مناسب برای تربیت جنسی در مدارس از دیدگاه والدین، معلمان و دانش­آموزان. پژوهش‌های تربیت اسلامی (ویژه تربیت جنسی). ش 8: 11 ـ 58.

فقیهی، علی‌نقی (1387). تربیت جنسی: مبانی، اصول و روش‌ها ازمنظر قرآن و حدیث. قم: مؤسسه علمی فرهنگی دارالحدیث.

لاسر، مارک (1382). هرزه نگاری در اینترنت. سیاحت غرب. ش 9: 24 ـ 34.

مدن، یوسف (1416 ه ق). تربیت جنسی در اسلام. ترجمه بهروز رفیعی (1383). فصلنامه تربیت اسلامی. ش 8: 183 ـ 218.

ملک‌احمدی، حکیمه؛ قاسمی، وحید (1392). زنان و آسیب­شناسی استفاده از محصولات هرزه‌نگاری. فصلنامه علمی­­ ـ ترویجی اخلاق. س سوم. ش 11: 209 ـ 228.

مولایی، محمدمهدی (1389). چگونه اینترنت دنیای هرزه‌نگاری را متحول کرد؟ سپیده دانایی. س 4، ش 36: 33 ـ 34.

میرزاخانی، حسین (1369). مبانی فقهی روانی موسیقی: از شیخ اعظم انصاری و محمدتقی جعفری. قم: دفتر تبلیغات اسلامی.

نجفی علمی، محمود (1389). فناوری اطلاعات و تأثیر آن بر بلوغ زودرس. نشریه­ پیوند. ش 366 ـ 367: 44 ـ 47.

نگهی، مرجان (1391). مقابله با هرزه‌نگاری کودکان: بررسی تطبیقی اسناد بین‌المللی و قوانین کیفری ایران. پژوهشنامه حقوق کیفری. س سوم، ش 2: 135 ـ 159.

Bourke, M. L. & Hernandez, A. E. (2009). The Butner study Redux: A Report of the Incidence of Hands-on Child Victimization by Child Pornography Offenders, Journal of Family Violence 24, p 183- 191

Greenfield, P. M. (2004). Inadvertent exposure to pornography on the Internet: implications for peer to peer file sharing networks for child development and families. Applied Developmental Psychology, 25, 741 – 750.

Lo, V., & Wei, R. (2005). Exposure to internet pornography and Taiwanese adolescents sexual attitudes and behavior. Journal of Broadcasting and Electronic Media, 49(2), 221 - 237.

Mitchell, K. J. & Wolak, J. & Finkelhor, D. (2007). Trends in Youth Reports of Sexual Solicitations, Harassment and Unwanted Exposure to Pornography on the Internet. Journal of Adolescent Health 40,P 116–126

Rasmusse , k. & Bierman, A. (2016).  How does religious attendance shape trajectories of pornography use across adolescence? . Journal of Adolescence 49 , P191-203

Svedin, C. G. & Akerman, I. & Priebe, G. (2011). Frequent users of pornography. A population based epidemiological study of Swedish male adolescents. Journal of Adolescence 34, 779 - 788.

Twohig, M. P. & Crosby, J. M. (2010). Acceptance and Commitment Therapy as a Treatment for Problematic Internet Pornography Viewing. Behavior Therapy, 41, 295 – 285.