تدوین الگوی اسلامی ـ ایرانی مهارت‌آموزی در مدارس متوسطه کشور

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه علامه

2 دانشگاه علامه طباطبایی

چکیده

این پژوهش با هدف طراحی الگوی اسلامی ـ ایرانی مهارت‌آموزی در مدارس متوسطه کشور با استفاده از رویکرد پارادایمی اشتراوس و کوربین (1393) برای نظریه داده‌بنیاد و به روش کیفی انجام شد. جامعه آماری این پژوهش، شامل کلیه صاحب‌نظران، کارشناسان و مدیرانی بود که در یکی از عرصه­های مهارت­آموزی رسمی (آموزش‌وپرورش) و غیررسمی (سازمان فنی و حرفه­ای کشور) تجربه و حضور داشتند. باتوجه‌به رویکرد پژوهش، تمرکز اصلی بر خبرگان آشنا با مسائل مهارت‌آموزی در مدارس متوسطه کشور بود که درنهایت 17 نفر از ایشان به‌صورت هدف‌مند و براساس راهبرد گلوله برفی برای انجام مصاحبه‌های عمیق بدون ساختار انتخاب شدند. تحلیل داده‌ها به‌طور هم‌زمان با استفاده از روش کدگذاری باز، انتخابی و نظری انجام شد. نتایج پژوهش نشان داد: "مهارت‌ها و شایستگی‌های پایه و غیرفنی ‌دانش‌آموزان، مهارت‌های فنی و شغلی ‌دانش‌آموزان، تربیت حرفه‌ای میتنی‌بر مهارت و شایستگی، تقویت ارزش‌های اسلامی و ایرانی کار، انعطاف‌پذیری در برابر تغییر و تخصص‌گرایی در آموزش‌وپرورش" به‌عنوان  کانونی یا مقوله محوری مطرح شده­اند. "مقوله‌های کیفیت آموزش و تدریس و یادگیری، توجه به شایسته‌سالاری و شایسته‌گزینی، رویکرد و راهبرد در مهارت‌آموزی، وجود معلمان ماهر و کارآمد، تخصص‌گرایی، آینده‌پژوهی و آینده‌نگری و کیفیت آموزش و تدریس" به‌عنوان عللی تلقی می‌شوند که نقش فعال در مهارت‌آموزی داشته و تا این عوامل مهیا نشوند، مهارت‌آموزی شکل نمی‌گیرد. مهم‌ترین راهبردهای اتخاذشده در این پژوهش عبارتند از: "فرهنگ‌سازی، تحول در برنامه درسی، تحول در محیط‌های یادگیری، تحول در روش‌های سنجش و ارزشیابی، تحول در کتاب‌ها و محتوای درسی، بهداشت و ایمنی کار، زیرساخت‌ها و تجهیزات، همکاری و ارتباطات بین‌المللی آموزشی و پژوهشی، نیازسنجی و تأمین منابع مالی" شرایط بستر در پژوهش کنونی مقوله‌های"توجه به فرهنگ و شرایط اجتماعی، ساختار سازمانی، انگیزه حمایت از تغییر و مدیریت عملکرد تغییرمدار" هستند. مقوله‌های "محدودیت‌ها و مشکلات قانونی، عدم باور و تعهد به مهارت‌آموزی و مشکلات آموزش‌های مهارت‌آموزی" به‌عنوان شرایط مداخله‌گر الگوی پارادایمی مورد توجه قرار گرفته‌اند. پیامد پژوهش حاضر پیشرفت و اشتغال‌زایی است.

کلیدواژه‌ها


اشتراوس، آنسلم و جولیت کوربین (1394)، اصول روش تحقیق کیفی، نظریه مبنایی­ رویه­ها و شیوه‌ها، ترجمه بیوک محمدی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

ارجمندنیا، علی‌اکبر؛ غیاثی ندوشن، سعید؛ خوشنام، مژگان و مقیمیان شیاده، مائده (1390)، فراتحلیل پژوهش‌های انجام‌شده در حوزه آداب و مهارت‌های زندگی در ایران، فصلنامه برنامه‌ریزی رفاه و توسعه اجتماعی: 106-146.

اوحدی، محمود؛ مظاهری، حسن و معافی، محمود (1391)، اعتباربخشی راهنمای برنامه درسی آموزش آداب و مهارت‌های زندگی، فصلنامه نوآوری‌های آموزشی: 165 - 186.

 (بدون تاریخ)، پایگاه جامع اطلاع رسانی آموزش‌وپرورش، کد مطلب 33d35.

برنامه درسی ملی جمهوری اسلامی ایران (1390)

رفیعی، ناصر؛ حسینی محمد؛ رنجبر و باباخانیاه، اعظم (1392)، بایسته‌های فرهنگ کار مطلوب ازمنظر امیرالمومنین علی، نشریه حدیث و اندیشه. دوره 1، شماره 15: 127- 91.

رحمانی، رامین و نظری کتولی، علی (1382)، مقاله چالش­های نظام آموزش عالی در ارتباط با اشتغال فارغ‌التحصیلان ارائه‌شده در اولین همایش اشتغال و نظام آموزش عالی کشو، تهران: دانشگاه تربیت مدرس.

زارعی، عطااله (1389)، بررسی دیدگاه اساتید دانشکده فنی دانشگاه کردستان درمورد به­کارگیری تکنولوژی‌های Web.2 در تدریس و یادگیری، پایان‌نامه کارشناسی ارشد رشته برنامه­ریزی درسی، دانشگاه پیام نور تهران.

زارعی متین، حسن؛ امامی، مصطفی و رستگار، عبدالغنی (1385)، بررسی تأثیر تناسب بین شغل و شاغل بر تعهد سازمانی کارکنان، مدیریت فرهنگ سازمانی.

زرافشانی، کیومرث ؛ صی محمدی، سمیره و بارانی، شهرزاد (1389)، ارائه­ راهبردهای تدریس اثربخش در دوره­های آموزش کارآفرینی دانشگاه­ها، اولین کنفرانس بین‌المللی مدیریت، نوآوری و کارآفرینی (27 و 28 بهمن 89 ـ شیراز).

زعفرانیان و همکاران (1389)، ارزیابی اثربخشی آموزش الکترونیکی کارآفرینی، اولین کنفرانس بین‌المللی مدیریت، نوآوری و کارآفرینی27 و 28 بهمن 1389.

سرمد، زهره؛ بازرگان، عباس و حجازی، الهه (1391)، روش‌های تحقیق در علوم رفتاری، چاپ چهاردهم، تهران: انتشارات آگاه.

سند تحول بنیادین آموزش‌وپرورش (بدون تاریخ)، وزارت آموزش‌وپرورش.

عزیزی، نعمت‌اله (1385)، درآمدی بر توسعه آموزش­عالی در ایران باتأکیدبر علوم انسانی، تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی .

عزیزی، نعمت اله و گوازی، آرش (1388)، ارزیابی کارآیی بیرونی آموزش‌وپرورش استان کردستان، گزارش پژوهشی ارائه‌شده به کارگروه پژوهش، آمار و فناوری اطلاعات معاونت برنامه­ریزی استانداری کردستان.

فیاض، ایراندخت و کریمی، مرضیه (1389)، بررسی مهارت‌های ارتباطی بین‌فردی در سیره معصومان، تربیت اسلامی، 7 ـ 28.

قاسمیان، الهام (1394)، بررسی نقش آموزش‌های مهارتی بر میزان اشتغال دانش‌آموختگان دانشگاهی با کمک تکنیک معادلات ساختاری، نشریه مهارت‌آموزی، بهار، شماره 11.

گودرزی، احمد و سالاری، ضیاءالدین (1389)، مقاله یادگیری ترکیبی رویکردی نوین در آموزش و توسعه کارآفرینی در سازمان­ها، ارائه‌شده در اولین کنفرانس مدیریت و نوآوری شیراز.

محمدی چمناری، حسین؛ نعمتی، محمدعلی و کرمی‌پور، مجتبی (1394)، رابطه مهارت‌های ارتباطی و مهارت‌های کار‌آفرینی در میان دانشجویان دانشگاه علامه طباطبایی و خوارزمی، فصلنامه پژوهش در نظام­های آموزشی.

معافی، محمود (1388)، مبانی علمی آموزش آداب و مهارت‌های زندگی، تهران: سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی، دفتر برنامه‌ریزی و تالیف کتاب‌های درسی.

نادری، عزت‌الله و سیف‌نراقی، مریم (1394)، روش‌های تحقیق و چگونگی ارزشیابی آن در علوم انسانی، تهران: دفتر تحقیقات و انتشارات بدر.

نصیری، فخرالسادات؛ ایزدی معز، شیرین؛ فلاحی، احمدحسین و شمخانی، اژدر (1390)، درونی‌کردن ارزش‌های اسلامی در میان ‌دانش‌آموزان از دیدگاه مربیان تربیتی، نشریه مهندسی و فرهنگی، شماره 57 و 58، مهر و آبان 1390، 74 ـ 85.

نقشه جامع علمی کشور (1392)، شورای عالی انقلاب فرهنگی.

 

Brumels K, Beach A.(2008). Professional role complexity and job satisfaction of collegiate certified athletic trainers. J Athl Train. 2008;43(4):373–378

Goodman A, Mensch JM, Jay M, French KE, Mitchell MF, Fritz SL (2010). Retention and attrition factors for female certified athletic trainers in the National Collegiate Athletic Association Division I football bowl subdivision setting. J Athl Train. 2010; 45(3):287–298

Lazare, D. (2005). Reading and Writing for Civic Literacy. The Critical Citizen's Guide to Argumentative Rhetoric.

Mazerolle SM, Bruening JE, Casa DJ, Burton LJ (2008). Work-family conflict, part II: job and life satisfaction among in National Collegiate Athletic Association Division I-A certified athletic trainers. J Athl Train. 2008; 43(5):513–522

Mazerolle SM, Gavin KE, Pitney WA, Casa DJ, Burton L.(2012). Undergraduate athletic training students’ influences on career decisions after graduation. J Athl Train. 2012;47(6):679–693.

Ngige Rosele Achieng (2010). Factors Affecting Acquisition of vocational skills among youth learners in maranda divition siaya county. University of Nairobi. September, 2012.

Rusanovskiy, V., Blinova, T. & Bylina, S. (2014). Molodeznaya bezrabotisa v Rossii: mezregionalnye sopostavlenia [Youth Unemployment in Russia: Interregional Comparisons].Vestnik Saratovskogo Gosudarstvennogo Socialno-Economicheskogo Universiteta, 5 (54), 29-35.

-Thanomwan Prasertcharoensuk, Kanok-lin Somprach, Tang koew Ngang.(2015). Influence of Teacher Competency Factors and Students Life Skills on Learing Achievement.Procedia-Social and Behavioral Sciences 186 (2015)566-572. 

-Sunshine B.Alos,Lawrece C. Caranto,Juan Jose T.David.(2015). Factors Affecting the Academic Performance of the Student Nurses BSU.International Journal of Nursing Science (2015).5(2):60-65.

Witt, R. & Orvis, J. (2010). A Guide to Becoming a School of the Future. National Association of Independent Schools.