تربیت اسلامی و ارتباط عفیفانه در دانشگاه با توجه به دریافت دانشجویان

نویسندگان

1 پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی

2 علامه طباطبایی

3 فرهنگیان

چکیده

مسئله اصلی این مقاله چگونگی تربیت اسلامی دانشجویان در دانشگاه برای دستیابی به ارتباط سالم بین ایشان است؛ بنابراین تلاش شد تا الگویی از تربیت اسلامی دانشجویان با توجه به 1 ـ ادبیات نظری تربیت اسلامی و ارتباط عفیفانه 2 ـ تربیت اسلامی در دانشگاه از نگاه مقام معظم رهبری 3 ـ دریافت اینان از هنجار عفاف و پدیده ارتباط با غیرهمجنس در میدان دانشگاه ارائه شود. برای همین با شیوه کیفی و استفاده از روش میدانی از شیوه مصاحبه نیمه ساخت یافته در میان 30 نفر از دانشجویان رشته‌های مختلف دانشگاه‌های تهران برای گردآوری داده‌ها استفاده، و سپس با روش تحلیل مضمونی و رویکرد پدیدارشناختی، تحلیل داده‌ها انجام شد. یافته‌های تحقیق نشان داد که دانشجویان ضمن عدم رضایت از وضعیت موجود عفاف در دانشگاه، آگاهی کافی در مورد قواعد اسلامی عفاف ندارند. تربیت اسلامی در نگاه ایشان جایگاه ویژه‌ای در ارتباط سالم بین دو جنس داشت به صورتی که اشتراک ذهنی در مورد ارتباط غیرعفیفانه همچون رفتارهای جلب توجه کننده، تحریک‌آمیز و صمیمانه وجود دارد. در مورد زمینه‌های ارتباط غیرعفیفانه به طبقه اجتماعی، فرار از انزوا و دوری از خانواده و در مورد زمینه‌های ارتباط عفیفانه به تربیت خانوادگی، پایبندی به دین و تأثیر استادان دانشگاه اشاره شد.

کلیدواژه‌ها


  1. ابن منظور، محمد بن مکرم (1414ق). لسان العرب. بیروت: دار صادر، چ سوم.
  2. اسدی پویا، علی اکبر؛ پنجه شاهین، محمدرضا؛ معتمد، نیلوفر؛ گلشنی، سیده الهام؛ فاطمه صدیق (1379). تعیین عوامل برانگیزاننده و بازدارنده گسترش فرهنگ حجاب در دانشگاه. اولین همایش نقش دین در بهداشت روان.
  3. بال، زهره (1390). ترکیب جنسیتی ورودی دانشگاه‌ها/ استانهای دارای بیشترین آمار دانشجوی زن. خبرگزاری مهر. تاریخ آخرین بازدید: 12فروردین 1394.
  4. باهنر، ناصر؛ علم الهدی، سید عبدالرسول (1392). هنجارهای عفاف وحجاب اسلامی در سیما وسینما: تحلیل تطبیقی سیاستها. فصلنامه مطالعات فرهنگ ـ ارتباطات. ش 21.
  5. بلیکی ، نورمن (1384). طراحی پژوهش‌های اجتماعی. ترجمه حسن چاوشیان. تهران: انتشارات نی.
  6. توسلی، غلامعباس (1383). «تحلیلی از اندیشه بوردیو». نامه علوم اجتماعی. س یازدهم. ش 23.
  7. خمینی، روح اله (1386). صحیفه امام. چ چهارم. تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینى(س).
  8. راغب اصفهانى، حسین بن محمد (1412ق). المفردات فی غریب القرآن.‏ بیروت: دارالعلم.
  9. رشکیانی، مهدی (1393). عفاف و برنامه‌های نمایشی رسانه. قم: صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، مرکز پژوهش‌های اسلامی.
  10. صفایی‌حائری، علی (1382). مسئولیت و سازندگی. قم: لیله القدر.
  11. دهخدا، علی اکبر (1341). لغت نامه دهخدا. تهران: دانشگاه تهران.
  12. معین، محمد (1363). فرهنگ فارسی. تهران: مؤسسه انتشارات امیرکبیر.
  13. سادات منصوری، محمد (1387). بررسی تحقیقات پیمایشی انجام شده در خصوص حجاب و عفاف. تهران: شورای عالی انقلاب فرهنگی.
  14. فلاحتی، لیلا؛ محبوبی، نسیم السادات (1394). زنان و آموزش عالی: تحلیلی بر وضعیت اشتغال زنان دانش آموخته. تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
  15. فکوهی، ناصر (1384). «پرسمان دانش و روشنفکری». مجله علوم اجتماعی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد. س دوم. ش اول.
  16. قائمی، علی (۱۳۶۵). زمینه تربیت. تهران: امیری.
  17. قرشى، سید على اکبر (1371). قاموس قرآن. چ ششم. تهران: دارالکتب الاسلامیة.
  18. کرمانشاهیان، ام‌البنین (1377). گرایش به حجاب و برداشت از آن در‌بین دانشجویان دانشگاه‌های دولتی و آزاد اسلامی شهر تهران و علل و عوامل جامعه‌شناختی آن. پایان نامه کارشناسی‌ارشد. دانشگاه الزهرا.
  19. عابدی جعفری، حسن؛ تسلیمی، محمد سعید؛ فقیهی، ابوالحسن؛ شیخ زاده، محمد (1390). تحلیل مضمون و شبکه مضامین: روشی ساده و کارامد برای تبیین الگوهای موجود در داده‌های کیفی. اندیشه مدیریت راهبردی. س 5. ش 2: 151 تا 198.
  20. عزیززاده، گیتی (1388). سنجش نگرش دانشجویان دانشگاه های تهران به پوشش و حجاب. تهران: پژوهشگاه فرهنگ هنر و ارتباطات.
  21. علم الهدی، سید عبدالرسول (1391). ارتباط عفیفانه در تلویزیون و سینما. تهران: دانشگاه امام صادق علیه السلام.
  22. متقی فر، غلامرضا (1388). درآمدی بر نظام اخلاق جنسی در اسلام. قم: مؤسسه امام خمینی.
  23. مرتضوی، سید محمد (1375). اصول و روش‌ها در نظام تربیت اسلام. مشهد: گلنشر.
  24. نراقى، ملا احمد (1377). معراج السعادة. تهران: انتشارات دهقان.
  25. کلینى(1365). الکافی. تهران: دار الکتب الإسلامیة.
  26. گال، مردیت؛ بورگ، والتر؛ گال، جویس (1390). روش‌های تحقیق کمّی و کیفی در روان‌شناسی و علوم تربیتی. ترجمه احمدرضا نصر و همکاران. تهران: انتشارات سمت.
  27. مکارم شیرازی، ناصر (1381). اخلاق در قرآن. چ 2. قم: مدرسه الامام علی بن ابی طالب (ع).
  28. محمدپور، احمد (1392). روش تحقیق کیفی ضد روش1 (منطق و طرح در روش‌شناسی کیفی). چ 2. تهران: جامعه‌شناسان.
  29. محمدپور، احمد (1388). نمونه گیری در تحقیقات کیفی: سنخ‌ها و روش‌ها. مجله علوم تربیتی. دانشگاه چمران اهواز. دوره 5. ش 4: 131 تا 164.
  30. موسی پور، نعمت الله (1395). مبانی برنامه ریزی آموزش متوسطه. چ پنجم. مشهد: به نشر.
  31. نیلچی زاده، فروغ (1379). طرح بررسی راهکارهای هنجارسازی و تقویت گرایش دانشجویان به حجاب اسلامی. تهران: معاونت آموزشی پژوهشی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه.
  32. Bott, S., Cantrill, J., & Myers, O.E. (2003). Place and the Promise of Conservation Psychology. Human Ecology Review, 10, 100-112
  33. Center. D.(1971) the psychology of place. London the "architectural press psychology" journal of environmental psychology no, 2: 119-140.
  34. Relf. E. (1976). "place and placelessness". Pion. London.
  35. Strauss, A.L. Corbin, J. (1998), Basic of Qualitative Research (2nd edn). London: SAGE.
  36. Swartz, David (1997) Culture & Power: The Sociology of Pierre Bourdieu, The University of Chicogo Press.