مقایسه تطبیقی سبک‌های فرزندپروری غرب و اسلام براساس حدیث حضرت رسول(ص) در تربیت فرزند

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا دانشگاه پیام‌نور

2 دانشگاه پیام نور گیلان

چکیده

دین مبین اسلام برای تمامی امور انسان به‌خصوص تربیت فرزندان، دستورات دقیق و موشکافانه دارد. ازطرفی، از جمله عوامل مهم و مرتبط در تربیت فرزند، سبک‌های فرزندپروری است که در غرب تحقیقات بسیاری در این زمینه انجام شده است. هدف این تحقیق، مقایسه تطبیقی سبک‌های فرزندپروری غرب و اسلام براساس حدیث حضرت رسول(ص) در تربیت فرزند است. این تحقیق، یک مطالعه تطبیقی است که روش تحقیق آن ازحیث نوع داده، کیفی؛ ازحیث نتیجه، کاربردی و ازحیث هدف، اکتشافی است که به روش جرج اف بردی انجام شد. یافته‌ها نشان داد که بین سبک‌های سهل‌گیرانه، مستبدانه و مسامحه‌کارانهِ نظریه به‌ترتیب با سبک‌های سید، عبد و آزاد در حدیث، ازنظر تعریف، تفسیر و مفهوم، تطابق کامل وجود دارد. این در حالی است که بین سبک مقتدرانه و وزیر، کمی تفاوت مشاهده شد. به‌علاوه، نظریه غربی، سبک مقتدرانه را در همه سنین مناسب می‌داند، درحالی‌که حدیث شریف، هرکدام از این سبک‌ها را مناسب دوره سنی خاصی می‌داند. نتایج، حاکی از آن است که این حدیث، قابلیت مطرح‌شدن به‌عنوان نظریه اسلامی فرزندپروری حضرت محمد(ص) در سطح کشورهای اسلامی و حتی جهان را دارد.

کلیدواژه‌ها


قرآن کریم

احدی، حسن؛ دریاافزون، مونا (1389). مروری بر تاریخچه ارتباط والدین و فرزندپروری، روزنامه آفرینش.

آقازاده، احمد (1393). آموزش‌وپرورش تطبیقی. تهران: سمت.

پاول، هرسی؛ بلانچارد، کنت ایچ (1371). مدیریت رفتار سازمانی. ترجمه قاسم کبیری. انتشارات جهاد دانشگاهی.

پرچم، اعظم؛ فاتح‌‌زاده، مریم؛ الهیاری، حمیده (1391). مقایسه سبک‌های فرزندپروری بامریند با سبک فرزندپروی مسئولانه در اسلام. پژوهشدرمسائلتعلیم‌وتربیتاسلامی. سال بیستم. دوره جدید، ش 14: 115 ـ 138.

پگاه حوزه (1387). قرائتی از یک حدیث نبوی پیرامون مراحل و دوره‌های تربیتی / راهنمای تربیت. شماره 243. قابل‌دسترس در:                                                      http://www.hawzah.net/fa/Magazine/View/3814

پیروز ، علی‌آقا (1390). رهبری در مدیریت اسلامی. نشریه اسلام و پژوهش‌های مدیریتی. سال اول. شماره سوم. زمستان: 91 ـ 116.

حاکم نیشابوری (1411 ق). المستدرک على الصحیحین. جلد ۳. بیروت: دارالکتاب العربی.

حسینی، سیدعلی‌اکبر (1393). اصول تربیت کودک در سیره نبوی(ص). پژوهشکده باقرالعلوم، قابل‌دسترسی در:

http://pajoohe.ir

خباز، محمود؛ سعدی‌پور، اسماعیل؛ فرخی، نورعلی (1389). آزمون مدل علی رابطه بین سبک‌های فرزندپروری، سبک‌های هویت و تعهد هویت در نوجوانان. فصلنامه روان‌شناسی تربیتی. شماره 16. سال 6: 145 ـ 127.

دبیری، سولماز؛ دلاور، علی؛ صرامی، غلامرضا؛ فلسفی‌نژاد، محمدرضا (1391). تدوین مدل روابط سبک‌های فرزندپروری، شخصیت، عزت‌نفس و شادکامی: الگوی تحلیل مسیر.فصلنامه خانواده‌پژوهی، دوره  8، شماره 30: 141 ـ 159.

شکوهی یکتا، محسن؛ فقیهی، علی‌نقی؛ غباری بناب، باقر؛ خدایاری‌فرد، محمد (1385). مطالعه تطبیقی سبک‌های فرزندپروری، تربیت اسلامی 2 و 3: 140 ـ 115.

شیخ صدوق (1387). من لایحضره الفقیه. ج 3. قم: مؤسسة النشر الاسلامی، تحقیق علی‌اکبر غفاری.

طبرسی، حسن‌بن‌فضل (1387). مکارم الاخلاق. ترجمه و تصحیح محمدحسین رحیمیان، قم: ناشر مؤمنین.

عاملی، شیخ حر (۱۴۰۹ ق). وسائل الشیعه. قم: انتشارات آل البیت لإحیاء التراث.

فقیه، محمد علی (1391). کلید حل مشکل رشدنیافتگی انسان چیست؟ روزنامه رسالت. سال بیست‌وهفتم. شماره 7641.

کرین، سی ویلیام (1379). پیشگامان روان‌شناسی رشد. ترجمه دکتر فربد فدائی. تهران: انتشارات اطلاعات.

کوخایی، آزاد و رودمقدس، رمضانعلی (1395). بررسی سبک‌های فرزندپروری در منابع اسلامی. بصیرت و تربیت اسلامی. سال 13، شماره 36: 150 ـ 129.

گلچین، محمد؛ رضایی صوفی، مرتضی (1395). مقایسه تطبیقی حدیث حضرت رسول(ص) در تربیت فرزند و نظریه اقتضایی هرسی بلانچارد. اولین همایش بین المللی علوم انسانی اسلامی، گیلان، دانشگاه پیام‌نور.

مجلسی، محمدباقر (1362). بحارالانوار. ج 33. تحقیق و تعلیق سیدجواد علوی. تهران: دارالکتب اسلامی.

محمدی‌نژاد، سارا (1385). مطالعات تطبیقی: توصیف، تحلیل و نقد. روزنامه رسالت، شماره 6072. صفحه 17 (اندیشه غرب).

مکارم شیرازی، ناصر و همکاران (1374). تفسیر نمونه. ج 22. چ 32. تهران: دارالکتاب الاسلامیه.

نوروزی، سهراب؛ اسدی، آلیس (1393). بررسی رابطه شیوه‌های فرزندپروری والدین با سازگاری اجتماعی دانش‌آموزان. اولین کنفرانس ملی توسعه پایدار در علوم تربیتی و روان‌شناسی، مطالعات اجتماعی و فرهنگی.

 

Baumrind, D. (1967). Child care practices anteceding three patterns of preschool behavior. Genetic Psychology Monographs, 75, 43–88.

Baumrind, D. (1991) Effective parenting during the early adolescent transition. In Family Transitions; Cowen, P.A., Hetherington, H., Eds.; Eribaum: Hillsdale, NJ, USA,; pp. 111–164.

Baumrind, D. (2012). Differentiating between confrontive and coercive kinds of parental power-assertive disciplinary practices. Human Development, 55, 35–51.

Baumrind, D.; Larzelere, R.E.; Owens, E.B. ( 2010) Effects of preschool parents’ Power: Assertive patterns and practices on adolescent development. Parenting, 10, 157–201.

Berzonsky, M. D. (2004). Identity style, parental authority, and identity commitment.

Chan RS, Woo, J (2010). Prevention of overweight and obesity: how effective is the current public health approach. Int J Environ Res Public Health.; 7(3):765-83.

Chowdhury,S Mitra, M(2015 ) Parenting Style and Altruistic Behavior of Adolescents’ life. Journal of Research in Humanities and Social Science. Volume 3 ~ Issue 6 pp:20-24

Coplan RJ, Hastings PD, Lagacé-Séguin DG, Moulton CE(2002). Authoritative and authoritarian mothers’ parenting goals, attributions, and emotions across different childrearing contexts. Parenting.; 2(1):1-26.

Driscoll AK, Russell ST, Crockett LJ (2008). Parenting styles and youth well-being across immigrant generations. J Fam Issues.; 29(2):185-209.

Gunnoe, M, L (2012), Reclaiming the Control Component of Authoritative Parenting. Human Development, Letters to the Editor. Calvin College, Grand Rapids, Mich., USA

Gunnoe, M.L. (2011). Do authoritative parents spank? Evaluations of parents by never-spanked youth and youth spanked during different developmental periods. Symposium of the Society for Research in Child Development, Montreal, Que., Canada.

Hoskins H, D, (2014)  Review Consequences of Parenting on Adolescent Outcomes Societies, 4, 506–531 . Journal of Youth and Adolescence, 33(3), 213-220.

 Maccoby, E.E.; Martin, J.A(1983). Socialization in the context of the family: Parent-child interaction. In Handbook of Child Psychology; Mussen, P.H., Ed.; Wiley: New York, NY, USA,; Volume 4, pp. 1–103.

Milevsky, A.; Schlechter, M.; Netter, S.; Keehn, D(2007). Maternal and paternal parenting styles in adolescents: Associations with self-esteem, depression and life-satisfaction. J. Child Fam. Stud., 73, 39–47.

Patterson GR, DeGarmo DS, Knutson N(2000). Hyperactive and antisocial behaviors: Comorbid or two points in the same process? Development and psychopathology.; 12(1):91-106.

Sorkhabi, Nadia (2012) Variations in Parental Power Assertion: The Difference between the Effects of Confrontive and Coercive Control. Human Development, Letters to the Editor. San Jose State University, of California, Berkeley, Calif., USA

Vijila.Y, Jose Thomas, Ponnusamy.A (2013) Relationship between Parenting Styles and Adolescent Social Competence. IOSR Journal Of Humanities And Social Science (IOSR-JHSS) Volume 17, Issue 3, PP 34-36.

White, R. J. (2009). The role of parenting style, ethnicity , and identity style in identity commitment and career decision self-efficacy. Unpublished dissertation, University of Southern California.

Wright MOD, Crawford E, Del Castillo D. (2009). Childhood emotional maltreatment and later psychological distress among college students: The mediating role of maladaptive schemas. Child abuse & neglect; 33(1):59-68.