بررسی ‌مؤلفه‌های تربیت سیاسی در کتاب‌های درسی مطالعات اجتماعی دوره ابتدایی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور ،اصفهان، ایران

چکیده

پژوهش حاضر، با هدف بررسی میزان توجه به ‌مؤلفه‌های تربیت سیاسی شامل: آگاهی، خودشناسی، استقلال، آزادی و عدالت در کتاب‌های درسی مطالعات اجتماعی دوره ابتدایی در سال تحصیلی 95 ـ 94 صورت گرفته است. روش پژوهش مورداستناد، توصیفی و از نوع تحلیل محتواست. واحد تحلیل، نوشته‌ها، تصاویر و تمرین‌های کتاب‌های درسی مطالعات اجتماعی دوره ابتدایی است که درمجموع، 402 صفحه را دربر گرفته است. جامعه و نمونه آماری پژوهش، کتاب‌های درسی مطالعات اجتماعی دوره ابتدایی بوده است. نتایج حاصل از تجزیه‌وتحلیل داده‌ها نشان می‌دهد که ‌مؤلفه خودشناسی 96 مرتبه، ‌مؤلفه آگاهی 91 مرتبه، ‌مؤلفه استقلال 83 مرتبه، ‌مؤلفه عدالت 35 مرتبه و ‌مؤلفه آزادی 21 مرتبه، مورد توجه قرار گرفته است. همان‌طورکه مشخص است به ‌مؤلفه خودشناسی بیش از سایر ‌مؤلفه‌ها توجه شده است و کم‌ترین میزان توجه و اهمیت، مربوط به ‌مؤلفه آزادی بوده است.

کلیدواژه‌ها


آذر، عادل (1380)، بسط و توسعه روش آنتروپی شانون برای پردازش داده‌ها در تحلیل محتوا، فصلنامه علوم انسانی دانشگاه الزهرا (س)، شماره (37 ـ 38): 18 ـ 1.

الیگودرزی، سیدمهدی (1387)، درآمدی بر تربیت سیاسی از دیدگاه قرآن، نشریه راه تربیت، شماره 5، ویژه‌نامه تربیت سیاسی.

درخواه، فریده؛ مزیدی، محمد و مفیدی، فرخنده (1391)، بررسی ‌مؤلفه‌های دموکراسی در تعلیمات اجتماعی دوره ابتدایی، پژوهش‌های برنامه درسی، مقاله 5، دوره 2، شماره 1: 121 ـ 151. 

دهقان، مرضیه (1388)، تحلیل محتوای کتاب‌های تعلیمات اجتماعی دوره ابتدایی براساس مهارت‌های اجتماعی باتوجه‌به دیدگاه آموزگاران، نشریه نوآوری‌های آموزشی، پاییز 1388، شماره 31: 121 ـ 148.

رضوی، عباس (1391)، کندوکاوی درخصوص ظرفیت‌شناختی کودکان جهت تربیت سیاسی.

سلحشوری، احمد؛ بدالهی‌فر، محمدجواد و خنکدار طارسی، معصومه (1391)، مبانی و ‌مؤلفه‌های تربیت سیاسی از دیدگاه امام خمینی(ره)، پژوهشنامه انقلاب اسلامی، مقاله 6، دوره 2، شماره 5.

صافی، احمد (1384)، آموزش‌وپرورش ابتدایی، راهنمایی و متوسطه، تهران: انتشارات سمت.

صحیفه نور (1364)، مجموعه رهنمودهای امام خمینی(ره)، تهیه و جمع‌آوری مرکز مدارک فرهنگ انقلاب اسلامی، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.

محمدطحان، مصطفی (1998)، چالش‌های سیاسی جنبش اسلامی معاصر، ترجمه خالد عزیزی، تهران: نشر احسان.

معافی، محمود (1375)، گزارش تحقیقاتی چگونگی تلفیق برنامه‌های تاریخ، دفتر برنامه‌ریزی و تألیف کتاب‌های درسی.

ملکی، حسن (1374)، سازماندهی محتوای برنامه درسی، باتأکیدبر مطالعات اجتماعی، تهران: نشر قو.

Debi Roker,Katie Player & John Coleman (2010) Young People's Voluntary and Campaigning Activities as Sources of Political Education, Oxford Review of Education, 25:1-2, 185-198, DOI: 10.1080/030549899104206.