بنیان‌ها و روش‌های تربیت انسان مؤدب ازمنظر فلسفه تعلیم‌وتربیت اسلامی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی دانشگاه علامه طباطبائی

چکیده

هدف از این نوشتار، تبیین بنیان‌ها و روش‌های تربیت انسان مؤدب ازمنظر فلسفه تعلیم‌وتربیت اسلامی است. این تحقیق، از‌لحاظ رویکرد تحقیق درزمره تحقیقات کیفی و قیاسی و ازلحاظ روش، تحلیلی ـ استنباطی و ازلحاظ شیوه گردآوری اطلاعات، کتابخانه‌ای و فیش برداری است. خلاصه یافته‌های تحقیق چنین است: تربیت انسان مؤدب شاملِ بنیان‌های انسان‌شناختی (ادب‌شناسی و ادب‌دوستی ذاتی)، روش‌های تربیت انسان مؤدب شاملِ آگاهی‌بخشی نسبت به کردارهای مؤدبانه و غیرمؤدبانه، معرفی الگوی نیکو، معاشرت با انسان‌های مؤدب و پرهیز از معاشرت با انسان‌های بی‌ادب، موعظه حسنه، تمرین و تکرار، مبارزه با هوای نفس، استغفار، تشویق و تنبیه، و درخواست مؤدبانه از خدای متعال است.

کلیدواژه‌ها


قرآنکریم (1373)، ترجمه آیت­الله مکارم شیرازی، چ دوم، قم: دار القرآن الکریم (دفتر مطالعات تاریخ و معارف اسلامى).
الیاس انطون، الیاس (1384)، فرهنگ نوین عربی ـ فارسی، چاپ دوازدهم، ترجمه مصطفی طباطبایی، تهران: اسلامیه.
بهشتی، احمد (1390)، اسلام و تربیت کودکان، تهران: سازمان تبلیغات اسلامی، شرکت چاپ و نشر بین الملل.
بهشتی، سعید (1396)، نظریه فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی بر مبنای حکمت متعالیه (نظریه حکمت متعالیه تعلیم و تربیت) مفهوم شناسی و روش شناسی، قبسات، دوره 22، شماره 83.
بهشتی، سعید (1386)، آیین خردپروری/ پژوهشی در نظام تربیت عقلانی، بر مبنای سخنان امام علی(ع)،  تهران:  مؤسسه فرهنگی دانش و اندیشه معاصر.
تبریزی، منصوره (1393)، تحلیل محتوای کیفی از منظر رویکردهای قیاسی و استقرایی، فصلنامه علوم اجتماعی، شماره 64.
تمیمی آمدی، عبدالواحد (1393)، غررالحکم و دررالکلم، چاپ سوم، ترجمه محمد  رحمتی شهرضا، قم: صبح پیروزی.
جوادی آملی، عبدالله (1391)، تفسیر موضوعی قرآن کریم: سیره پیامبران(ع) در قرآن، ج 6، چاپ هفتم، تنظیم و نگارش: علی اسلامی، قم: نشر اسراء.
جوادی آملی، عبداله (1391)، ادب قضا در اسلام، چاپ سوم، گردآوری: مصطفی خلیلی، قم: نشر اسراء.
جوادی آملی، عبدالله (1389) تفسیر تسنیم، ج 5. چاپ چهارم، محقق: حسن واعظی محمدی، قم: نشر اسراء.
حرّانى، حسن بن على (1392)، تحف العقول، ترجمه محمدباقر کمره­ای، تصحیح: علی اکبر غفاری، چاپ سیزدهم، تهران: نشر آل علی (ع).
داوودی، محمد و حسینی زاده، علی (1389)، سیره تربیتی پیامبر(ص) و اهل بیت(ع)، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، تهران: سمت.
دلشاد تهرانی، مصطفی (1385)، سیری در تربیت اسلامی، چاپ نهم، تهران: دریا.
راغب اصفهانی، حسین بن محمد (1395)، مفردات الفاظ قرآن، ترجمه حسین خداپرست، تهران: کنتاب عقیق: دفتر نشر نوید اسلام.
سید رضی، محمد بن حسین (1388)، نهج البلاغه. ترجمه محمد دشتی، چاپ پنجم، تهران: پیام عدالت.
طباطبایی، محمدحسین (1374)، ترجمه تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی همدانی، قم: دفتر انتشارات اسلامى جامعه‏  مدرسین حوزه علمیه قم.
عبدالباقی، محمد فواد (1387)، المعجم المفهرس لاالفاظ القرآن الکریم، چاپ نهم، قم: اسلامی.
فتحعلی، محمود؛ مصباح، مجتبی و یوسفیان، حسن (1390)، فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی، تهران: مدرسه.
قرائتی، محسن (1383)، تفسیر نور، ج 9، چاپ یازدهم، تهران: مرکز فرهنگى درس­هایى از قرآن.
کلینی، محمدبن یعقوب (1392)، ترجمه و شرح اصول کافی، چاپ سیزدهم، ترجمه محمدباقر کمره­ای،  تهران: اسلامیه.
لک علی آبادی، روح اله (1395)، استغفار کلید حل مشکلات، قم: عطش.
محسنی تبریزی، علیرضا و سلیمی، علی (1391)، تحلیل محتوای کیفیِ قیاسی و بهره گیری از آموزه­های اسلامی در علوم اجتماعی، فصلنامه روش شناسی علوم انسانی، س 18، شماره 72.
مطهری، مرتضی (1396)، مجموعه آثار، تهران: قم: صدرا.
مکارم شیرازی، ناصر(1374)، تفسیر نمونه، تهران: دارالکتب الاسلامیه.
نراقی، احمد (1392)، معراج السعاده، به کوشش و ویرایش عاطفه حمامیان قمی، چاپ هفتم، قم: علویون.