جایگاه پژوهش تربیتی در پرتو رویکرد پسا ساختار گرایی

نویسندگان

1 دانشگاه علامه طباطبایی

2 دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

ظهور و نشر اندیشه پسا ساختارگرایی با جهتگیریها و رویکردهای خاص خود در رویارویی با شناخت در حوزه‌های علوم انسانی، اجتماعی، از جمله علوم تربیتی از طریق سنتهای فرهنگی و زبانی، روش‌شناسی‌های متعدد و گوناگونی را پیش پای پژوهشگران حوزه‌های یاد شده قرار داده است به‌گونه‌ای که ظاهراً نوعی آشفتگی روش‌شناختی را به دنبال داشته است؛ لذا در این مقاله، که با روش تحلیلی و توصیفی صورتبندی شده است، پس از تحلیل و تشریح رویکرد ساختارگرایی به عنوان زمینه پیدایش جنبش پسا ساختارگرایی، اشتراکات و افتراقات آنها تبیین شده است. در نتیجه آن ، فضای پژوهش تربیتی در پرتوی نگرش پساساختار و از دریچه الگوی واسازی دریدایی و نیز الگوهای انتقادی و ساخت‌زدای فوکو یعنی ، "دیرینه شناسی"، "تبار شناسی" و "تحلیل گفتمان انتقادی" ترسیم شده است.

کلیدواژه‌ها


  1. باقری، خسرو و همکاران (1389)، رویکردها و روش‌های پژوهش در فلسفه تعلیم و تربیت. تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
  2. پین، مایکل (1380). فرهنگ اندیشه انتقادی از روشنگری تا پسا مدرنیته. تهران: بینا.
  3. تاجیک، محمد رضا (1377). متن، وانموده و تحلیل گفتمان(2). مجله گفتمان. س اول: ش اول: 16 ـ 7.
  4. تاجیک، محمد رضا (1386). پساساختار گرایی و روش. فصلنامه روش‌شناسی علوم انسانی (حوزه و دانشگاه). ش 50: 43 تا 70.
  5. حقیقت، صادق (1386). از ساختارگرایی تا پساساختارگرایی. فصلنامه روش شناسی علوم انسانی (حوزه و دانشگاه). س 13. ش 51: 91 تا 110.
  6. دریفوس، هیوبرت؛ رابینو، پل (1382). میشل فوکو فراسوی ساختارگرایی و هرمنوتیک. ترجمه حسین بشیریه. تهران: نشر نی.
  7. ساراپ، مادن (1382). راهنمایی مقدماتی بر پساساختار گرایی و پسامدرنیسم. ترجمه محمد رضا تاجیک. تهران: نشر نی.
  8. شیرازی، محمد؛ آقا احمدی، قربانعلی (1388). دیرینه‌شناسی و تبارشناسی فوکو به عنوان روشی در مقابل روش‌های تاریخی متداول در علوم اجتماعی. پژوهشنامه علوم اجتماعی. س سوم. ش 4: 103 تا 126.
  9. ضیمران، محمد (۱۳۷۹). ژاک دریدا و متافیزیک حضور. تهران: نشر هرمس.
  10. عباسلو، احسان (1391). پسا ساختارگرایی. کتاب ماه ادبیات. ش 71: 77 تا 82.
  11. فرمهینی فراهانی، محسن (1389). پست مدرنیسم و تعلیم و تربیت. تهران: آییژ.
  12. فرکلاف، نورمن (1379). تحلیل انتقادی گفتمان. ترجمه فاطمه شایستۀ پیران و دیگران. تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه‌ها.
  13. فی، برایان (1381). فلسفه امروزین علوم اجتماعی با نگرش چند فرهنگی. ترجمه خشایار دیهیمی. تهران: طرح نو.
  14. گال، مردیت و همکاران (1387). روشهای تحقیق کمی و کیفی در علوم تربیتی و روان شناسی. ج 2. ترجمه احمدرضا نصر و همکاران. تهران: سمت.
  15. نقیب زاده، میر عبد الحسین (1387). نگاهی به نگرش‌های فلسفی سده بیستم. تهران: طهوری.
  16. یارمحمدی، لطف‌الله؛ خسروی نیک، مجید (1382). شیوه‌ای در تحلیل گفتمان و بررسی دیدگاه‌های فکری ـ اجتماعی. نامه فرهنگ. ش 42: 181ـ173.
  17. Dant , tim (1991) , “Knowledge , Idealogy and Discourse ”,London Routledge.
  18. ESRC [Economic and Social Research Council].( 2005)” Postgraduate training guidelines, 4th ed., Economic and Social Research Council. Retrieved 4 June 2009, from http://www.esrcsocietytoday.ac.uk/ESRCInfoCentre/Images/Postgraduate_Training_Guidelines_2005_tcm6-9062.pdf
  19. Floden ,E. Robert (2009) “ Empirical Research Without Certainty” , Educational Theory , Volume 59, Number 4, university of Illinois
  20. Graham, Linda J. (2005)” Discourse analysis and the critical use of Foucault” ,Paper presented at Australian Association for Research in Education 2005 Annual Conference, Sydney27th November – 1st December.
  21. Hodgson ,Naomi and Standish, Paul (2009) “Uses and misuses of post structuralism in educational research” , International Journal of Research & Method in Education , Published online: 10 Nov 2009. ISSN 1743-727X print/ISSN 1743-7288 online.
  22. Marshall, James .D (2004) “ Post structuralism , Philosophy , Pedagogy” , Philosophy and Education , Volume 12, Kluwer Academic Publishers , 2004 Springer Science + business Media, Inc.Usa.
  23. May , Todd (2012) “ Post structuralism” Clemson University , Clemson, SC, USA , 2012 Elsevier Inc.
  24. Peters, Michael A and Burbules, Nicholas C. (2004)” Post structuralism and Educational Research” Rowman & Littlefield Publisher ,Inc. Published in The United State of America.
  25. Peters, Michael(1999) “Post structuralism and Education “ , Encyclopedia of Philosophy of Education , 06/07/1999.
  26. Rehm, J. (2012). “The use of Foucault in the creation of educational history”: A review of literature. In M. S. Plakhotnik, S. M. Nielsen, & D. M. Pane (Eds.), Proceedings of the 11th Annual College of Education & GSN Research Conference (pp. 150-157). Miami: Florida International University.
  27. Thompson , Alison (2012) “ research After Post structuralism “ Flinders University , south Australia, The Australia Sociological Association, tasa.org.au/conferences/conferecepapers07/papers/350.pdf.
  28. Wright, Jan. E. (2006). Physical education research from postmodern, post structural and postcolonial perspectives. In D. Kirk, D. Macdonald & M. O'Sullivan (Eds.), The Handbook of Physical Education (pp. 59-75). London: Sage.