بررسی تأثیر راهبردهای حل مسئله بر رشد شاخصهای تربیت دینی از دیدگاه معلمان

نویسندگان

اصفهان

چکیده

این پژوهش با هدف تبیین نقش راهبردهای حل مسئله بر رشد شاخصهای تربیت دینی از دیدگاه معلمان انجام شده است. شیوه پژوهش ترکیبی با رویکرد اکتشافی است. جامعه پژوهش شامل معلمان دوره‌های ابتدایی، متوسطه اول و دوم شهرستان بویراحمد و نمونه پژوهش شامل 15 نفر از معلمان در مرحله کیفی است که با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند گلوله برفی انتخاب شدند و 48 نفر در مرحله کمّی که شامل معلمان مرحله کیفی و 33 نفر از معلمان آگاه از موضوع است که با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از دو ابزار پژوهشی مصاحبه نیمه ساختاریافته و پرسشنامه محقق‌ساخته استفاده شده است. برای تجزیه و تحلیل داده‌های مصاحبه‌ها از روش تحلیل کیفی و شناسه‌گذاری و برای تحلیل داده‌های پرسشنامه از آمار توصیفی و آمار استنباطی (t تک نمونه‌ای و آزمون فریدمن) استفاده شد. با توجه به یافته‌های پژوهش، راهبرد‌های حل مسئله بر رشد پنج شاخص از شاخصهای تربیت دینی از جمله شاخص تفکر و تعقل، معرفت و بصیرت، عزت نفس، اعتدال و شاخص صبر و بردباری تأثیر دارد و به‌کارگیری راهبرد‌های حل مسئله توسط معلمان باعث رشد این شاخصهای تربیت دینی می‌شود.

کلیدواژه‌ها


  1. آقاجانی، احمد (1390). آموزش مهارت حل مسئله به کودکان. کودک، نوجوان و رسانه. ش 1: 80 تا 99.
  2. پولیا، جورج (1362). خلاقیت ریاضی. ترجمه پرویز شهریاری. تهران: انتشارات فاطمی. (تاریخ انتشار به زبان اصلی، 1984).
  3. پورنیکبختی، کبری (1391). تبیین و آسیب‌شناسی تربیت دینی و رابطه آن با روانشناسی رشد. پژوهش‌نامه تربیت تبلیغی. ش 1: 67 تا 96.
  4. حاجی حسینی، نجیب‌الله (1388). عوامل مؤثر بر شکل‌گیری و تقویت عزّت نفس از دیدگاه اسلام. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. مجتمع آموزش عالی فقه.
  5. سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی. دفتر تألیف کتاب‌های درسی ابتدایی و متوسطه نظری، وزارت آموزش‌وپرورش. (1393). ریاضی پایه هفتم. تهران: چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران.
  6. سیدپور آذر، حسن (1393). محبت‌ورزی در همزیستی اخلاقی از منظر قرآن کریم. دوفصلنامه تخصصی اخلاق وحیانی. س 2. ش 6: 5 تا 24.
  7. شریعتمداری، علی (1388). تعلیم و تربیت اسلامی. تهران: انتشارات امیرکبیر.
  8. شریفی درآمدی، پرویز (1384). تأثیر آموزش سبک حل مسئله بر میزان عزت نفس دانش‌آموزان 12 تا 13 ساله دارای مشکلات رفتاری ارتباطی در دوره راهنمایی تحصیلی. نوآوری‌های آموزشی. ش 14: 38 تا 63.
  9. رحیمی نژاد، اسماعیل (1390). نگرش اسلامی به کرامت انسانی. مجله معرفت حقوقی. س 1. ش 2: 113 ـ 126.
  10. روزدار، علی (1385). آن چه لازم است درباره حل مسئله بدانیم. رشد آموزش ریاضی. ش 86: 25 تا 41.
  11. رهنما، اکبر (1386). آسیب‌شناسی تربیت دینی دانش‌آموزان دوره متوسطه از دیدگاه مدیران و دبیران دینی شهر قم. پژوهش‌های تربیت اسلامی. ش 1: 7 تا 20.
  12. عباس زاده، محمد (1391). تأملی بر اعتبار و پایایی در تحقیقات کیفی. فصلنامه علوم اجتماعی: جامعه‌شناسی کاربردی. ش 45: 19 تا 34.
  13. غضنفری، علی (1391). شاخص‌های آزادی در اندیشه اسلامی. کتاب چهاردهمین نشست اندیشه‌های راهبردی «آزادی».
  14. قوام، میرعظیم (1389). اصول و ویژگی‌های تربیت اسلامی از منظر قرآن کریم. بصیرت و تربیت اسلامی. ش 17: 17 تا 34.
  15. کشاورز، سوسن (1387). شاخص‌ها و آسیب‌های تربیت دینی. دو فصلنامه تربیت اسلامی. ش 6: 93 تا 122.
  16. ملکی، حسن (1384). تعلیم و تربیت اسلامی: «رویکرد کلان نگر». تهران: انتشارات عابد.
  17. مطهری، مرتضی (1374). سیری در سیره نبوی. تهران: انتشارات صدرا.
  18. مرتاضی مهربانی، نرگس (1382). معرفی مدل k-w-d-l برای سازمان‌دهی حل مسئله در کلاس درس ریاضی. رشد آموزش ریاضی. ش 74: 15 تا 23.
  19. نیکلس، هاوارد؛ نیکلس، ادری (1368). راهنمای عملی برنامه‌ریزی درسی. ترجمه داریوش دهقان. تهران: قدیانی.
  20. وزارت آموزش و پرورش (1391). سند برنامه درسی ملی جمهوری اسلامی ایران.
  21. یوسفی آملی، حسین؛ اکبری، زهرا (1391). مفهوم‌شناسی واژه صبر با تأکید بر شبکه معنایی این واژه در قرآن. فصلنامه علمی ـ پژوهشی کتاب قیم. ش 6: 51 تا 74.
  22. National Council of Teachers of Mathematics. (2000). Principles and standards for school mathematics (Vol. 1). Natl Council of Teachers of Mathematics.
  23. Schoenfeld, A. H. (1992). Learning to think mathematically: Problem solving, metacognition, and sense making in mathematics. Handbook of research on mathematics teaching and learning, 334-370.
  24. Stanic, G., & Kilpatrick, J. (1988). Historical perspectives on problem solving in the mathematics curriculum. In R. Charles and E. Silver (Eds.), Teaching and learning mathematical problem solving: Multiple research perspectives (1-22). Reston, VA: NCTM / Lawerance Erlbaum Associates