بررسی مفهوم، اصول و روشهای تربیت عاطفی از دیدگاه علامه طباطبایی(ره)

نویسندگان

دانشگاه اصفهان

چکیده

هدف این پژوهش بررسی مفهوم، اصول و روشهای تربیت عاطفی از دیدگاه علامه طباطبایی(ره) است. این پژوهش، که با دو روش تحلیل فرا‌رونده و استنتاجی انجام شد، بیانگر این است که از دیدگاه علامه(ره) جایگاه عواطف، قلب است و آنچه مدار سعادت در قیامت است، سلامت قلب است که با درمان عواطف منفی، رشد عواطف مثبت و تعدیل و هدایت عواطفی چون حرص و غضب تحت مدیریت عقل و شرع تحقق می‌یابد. بنابر یافته‌ها تکیه‌گاه عواطف حب و بغض، و اصالت از آن حب است. در دیدگاه علامه(ره) برای عواطف می‌توان سه بعدِ آگاهی، شناخت و درک عواطف خود و دیگران، توانایی تنظیم و کنترل عواطف و توانایی به کارگیری بجای عواطف را در نظر گرفت. مبانی تربیت عاطفی در این دیدگاه حب خدا، حب ذات و حب غیر است که تربیت عاطفی باید بر مبنای حب و با محوریت حب خدا به‌عنوان بالاترین و حقیقی‌ترین حب صورت پذیرد. اصول حاصل از مبنای حب خدا، دو اصل تقرب و پرستش، اصل مربوط به حب ذات، مدیریت صحیح عواطف، و اصول به دست آمده از مبنای حب غیر، شامل سه اصل اخوت، احسان و ایثار است که هر یک از این اصول دارای روش یا روشهایی برای تربیت عاطفی است.

کلیدواژه‌ها


  1. قرآن کریم.
  2. باقری، خسرو (1374). نگاهی دوباره به تربیت اسلامی. تهران: مدرسه.
  3. توما، ژان (1369). مسائل جهانی آموزش و پرورش. ترجمه احمد آقازاده. تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
  4. حسینی دهشیری، افضل‌السادات (1370). نگرشی به تربیت اخلاقی از دیدگاه اسلام با تأکید بر دوره نوجوانی. تهران: سازمان تبلیغات اسلامی.
  5. سادات، محمدعلی (1368). اخلاق اسلامی. چ ششم. تهران: سمت.
  6. شیروانی، علی (1377). چکیده اخلاق در قرآن درس‌های استاد محمد تقی مصباح یزدی. ج 2. قم: دارالفکر.
  7. طباطبایی، سید محمدحسین (1355). بررسی‌های اسلامی. ج 2. قم: هجرت.
  8. طباطبایی، سید محمدحسین (1386). المیزان. ترجمه محمدباقر موسوی همدانی. چ بیست و سوم. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
  9. طباطبایی، سید محمدحسین (1388). قرآن در اسلام. تهران: دفتر انتشارات اسلامی.
  10. طباطبایی، سید محمدحسین (1388). مجموعه رسائل. به کوشش سید هادی خسروشاهی. ج 1. قم: بوستان کتاب.
  11. عثمان، عبدالکریم (1373). روانشناسی از دیدگاه غزالی و دانشمندان اسلامی. ترجمه محمد باقر حجتی. چ هشتم. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
  12. فولادگر، محمد (1376). سیمای اخلاق در آیینه قرآن و احادیث. اصفهان: مرکز نشر دانشگاه صنعتی اصفهان.
  13. مطهری، مرتضی (1362). فطرت. چ سوم. تهران: انتشارات انجمن اسلامی.
  14. مطهری، مرتضی (1368). انسان کامل. چ دوم. تهران: انتشارات صدرا.
  15. مطهری، مرتضی (1375). آشنایی با قرآن. چ دهم. تهران: انتشارات صدرا.
  16. ملکی تبریزی، حاج میرزا جواد (1363). اسرارالصلوه. ترجمه رضا رجب زاده. قم: انتشارات پیام آزادی.
  17. نراقی، احمدبن محمد (1342). معراج السعاده. تهران: دهقان.
  18. نصیرالدین طوسی، محمدبن‌محمد (1425ق). شرح الإشارات و التنبیهات. ج 2. تحقیق حسن حسن‌زاده آملی. قم: بوستان کتاب.