بررسی وضعیت آموزش قرآن دوره ابتدایی و ارائه الگوی مطلوب

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراک، اراک، ایران

2 دانشجوی دکتری دانشکده علوم انسانی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراک، اراک، ایران

3 عضو هیئت‌علمی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراک، اراک، ایران

4 استادیار و مدیر گروه رشته علوم تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراک، اراک، ایران

چکیده

این تحقیق به‌منظور بررسی وضعیت آموزش قرآن دوره ابتدایی و ارائه الگوی مطلوب، انجام شده است. روش تحقیق در این مطالعه، روش ترکیبی (کیفی- کمی) و جامعه نمونه شامل تمام اسناد بالادستی و متخصصان در زمینه آموزش قرآن ابتدایی می‌باشد. روش نمونه‌گیری در این تحقیق، هدف‌مند بوده و انتخاب افراد نمونه تا حد اشباع  نظری ادامه یافته است. در روش گرد‌آوری داده‌ها هم، متناسب با پرسش‌های پژوهشی، از ابزارهای متنوع و مختلفی استفاده شده است. از نتایج این تحقیق: 1. هدف از آموزش قرآن دوره ابتدایی عبارت است از: آموزش جامع قرآن (یعنی صحیح و روان‌خوانی آیات قرآن، درک مفاهیم آیات منتخب، تدبر و انس با کلام الهی، به‌منظور رسیدن به سبک زندگی قرآنی وحیات طیبه). 2. عناصر آموزش مطلوب قرآن دوره ابتدایی عبارتند از: اهداف، محتوا، معلم، نهادهای دیگر، نظام ارزشیابی، شیوه‌های تدریس، مدیریت امور قرآنی جامعه، وسایل و رسانه‌های آموزشی و رسم‌الخط، قرآن آموز، فضای معنوی- فیزیکی و زمان متناسب تدریس. 3. در کنار کمیت‌های آموزشی (یعنی عناصر آموزشی) رعایت کیفیت (یعنی ویژگی‌های هریک از عناصر آموزشی) هم لازم است.

کلیدواژه‌ها


قرآن کریم.
نهج‌البلاغه، (صبحی صالح)
رامیار، محمود (1369)، تاریخ قرآن، چاپ سوم، تهران: انتشارات امیرکبیر.
رضایی اصفهانی، محمدعلی و جمعی از پژوهشگران قرآنی (1394)، قرآن و تربیت، ج 1، تهران: انتشارات تلاوت
سیاست‌های کلی ابلاغی مقام معظم رهبری (مدظله).
سیف، علی‌اکبر (1392)، روان‌شناسی تربیتی نوین ( ویرایش هفتم )، تهران: نشر دوران.
شورای عالی انقلاب فرهنگی (1391)، سند تحول بنیادین آموزش‌وپرورش، تهران: انتشارات شورای عالی انقلاب فرهنگی.
شورای عالی آموزش‌وپرورش (1391)، چشم‌انداز برنامه درسی ملی جمهوری اسلامی ایران، تهران: شورای عالی آموزش‌وپرورش.
شورای عالی آموزش‌وپرورش، مصوبه جلسه 647.
شورای توسعه فرهنگ قرآنی کشور، مصوبات، تهران.
شیخ‌الاسلام، حمیدرضا و یاری، علی‌رضا (1394)،کاربردی‌ترین واژه‌های تخصصی در حوزه آموزش‌وپرورش، انتشارات یعسوب الدین.
صافی، احمد (1379)، آموزش‌وپرورش ابتدایی، راهنمایی و متوسطه، تهران: انتشارات سمت.
صفوی، سیدمحمدرضا (1393)، طراحی و ارزشیابی اثربخشی الگوی آموزش قرآن کریم دوره ابتدایی، رساله دکترا، رشته فلسفه تعلیم‌وتربیت.
صفوی، سیدمحمدرضا (1393)، طراحی و ارزشیابی اثربخشی الگوی آموزش قرآن کریم در دوره ابتدایی، مرکز تحقیقات وزارت آموزش‌وپرورش.
علم‌خواه، مهدی (1397)، سنت استماع، مهم‌ترین راه یادگیری قرائت قرآن دانش‌آموزان ابتدایی، اولین همایش دانش آموزش محتوای دینی و قرآن ابتدایی، قم: دانشگاه فرهنگیان.
علوی، سیدمحمدعلی (1379)، بررسی علل عدم موفقیت در تدریس قرآن دوره ابتدائی، مرکز تحقیقات آموزش‌وپرورش.
کافی، کلینی، ج2: 607 ، قم: انتشارات دارالحدیث.
گروه نویسندگان (1391)، مبانی و روش آموزش قرآن در دوره ابتدایی، وزارت آموزش‌وپرورش.
گروه نویسندگان (1391)، فلسفه تعلیم ‌وتربیت اسلامی، قم: نشر اندیشه نوین.
گوهری، نسیم (1392)، پایگاه اطلاع‌‌رسانی تبیان.
گوهری، نسیم (1393)، اصول حاکم بر برنامه درسی آموزش قرآن، مرکز یادگیری سایت تبیان.
منشور توسعه فرهنگ قرآنی کشور (1390)، شورای توسعه  فرهنگ قرآنی کشور.
نباتی، رضا (1387)، بررسی سیر آموزش قرآن در دوره تحصیلی ابتدایی، پایان‌نامه کارشناسی ارشد.
نباتی، رضا (1388)، جایگاه آموزش قرآن کریم در قرآن و سنت،  مجله رشد آموزش قرآن، دوره 7 ، ش 1، وزارت آموزش‌وپرورش.
هومن و همکاران (1389)، بررسی برنامه آموزش قرآن کریم، مجله رشد آموزش قرآن آموزش‌وپرورش.